Rụng tóc có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như thiếu hụt dinh dưỡng, căng thẳng kéo dài, thay đổi nội tiết, bệnh lý da đầu, di truyền hoặc tác động từ thuốc và thói quen chăm sóc tóc. Vì vậy, không phải cứ rụng tóc là uống biotin hoặc kẽm sẽ giúp tóc mọc trở lại.
Biotin và kẽm đều tham gia vào các quá trình cần thiết cho sự phát triển của tóc nhưng có vai trò khác nhau. Việc lựa chọn chất bổ sung nào nên dựa trên nguyên nhân gây rụng tóc và tình trạng thiếu hụt thực tế của cơ thể.
Biotin và kẽm có tác dụng gì đối với tóc?
Biotin – hỗ trợ cấu trúc và quá trình phát triển của tóc
Biotin còn được gọi là vitamin B7, thuộc nhóm vitamin B và tham gia vào nhiều phản ứng chuyển hóa của cơ thể. Đây cũng là dưỡng chất thường được nhắc đến trong các sản phẩm chăm sóc tóc.
Biotin góp phần vào quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng và hỗ trợ cơ thể sản xuất keratin – loại protein cấu tạo nên tóc và móng. Khi cơ thể thiếu biotin, tóc có thể trở nên yếu, dễ gãy và rụng nhiều hơn.
Tuy nhiên, thiếu biotin thực sự không phải tình trạng phổ biến ở người khỏe mạnh. Vì vậy, nếu cơ thể đã được cung cấp đủ biotin, việc uống thêm với mục đích làm tóc mọc nhanh hoặc giảm rụng chưa chắc mang lại hiệu quả rõ rệt.
Nói cách khác, biotin có ý nghĩa hơn trong trường hợp rụng tóc liên quan đến tình trạng thiếu biotin.
Kẽm – cần thiết cho hoạt động của nang tóc
Kẽm là khoáng chất tham gia vào nhiều quá trình sinh học của cơ thể, trong đó có phân chia tế bào, tổng hợp protein và sửa chữa mô. Đây đều là những hoạt động có liên quan đến quá trình phát triển của nang tóc.
Khi cơ thể thiếu kẽm, quá trình tạo và phát triển tóc có thể bị ảnh hưởng. Tóc có thể mọc chậm, trở nên yếu và dễ gãy rụng hơn.
Một số trường hợp rụng tóc có thể đi kèm với nồng độ kẽm thấp. Tuy nhiên, không phải tất cả người bị rụng tóc đều thiếu kẽm và việc bổ sung kẽm khi cơ thể không thiếu chưa chắc giúp cải thiện tình trạng tóc.
Vậy rụng tóc nên uống biotin hay kẽm?
Không có câu trả lời rằng biotin luôn tốt hơn kẽm hoặc ngược lại.
Nếu rụng tóc xuất phát từ thiếu biotin, bổ sung biotin có thể giúp khắc phục tình trạng thiếu hụt và hỗ trợ tóc trở lại trạng thái bình thường.
Nếu nguyên nhân liên quan đến thiếu kẽm, bổ sung kẽm đúng nhu cầu có thể hỗ trợ quá trình hoạt động và phát triển của nang tóc.
Do đó, chất nào hiệu quả hơn phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng thiếu hụt của từng người, chứ không thể lựa chọn chỉ dựa trên mức độ rụng tóc.
Đặc biệt, không nên cho rằng uống đồng thời cả biotin và kẽm sẽ giúp tóc mọc nhanh hơn. Khi cơ thể đã đáp ứng đủ nhu cầu, bổ sung thêm không đồng nghĩa với việc tóc sẽ phát triển tốt hơn.
Rụng tóc có thể do thiếu những chất nào?
Ngoài biotin và kẽm, tình trạng rụng tóc còn có thể liên quan đến một số thiếu hụt dinh dưỡng khác.
1. Thiếu sắt
Sắt là một trong những yếu tố dinh dưỡng cần được lưu ý khi đánh giá tình trạng rụng tóc, đặc biệt ở phụ nữ có kinh nguyệt nhiều, chế độ ăn thiếu chất hoặc một số trường hợp sau sinh.
Khi thiếu sắt, khả năng cung cấp oxy cho các mô bị ảnh hưởng. Nang tóc cũng có thể chịu tác động, khiến tóc yếu và dễ chuyển sang giai đoạn rụng.
Tuy nhiên, không nên tự ý uống sắt chỉ vì bị rụng tóc. Việc bổ sung nên dựa trên đánh giá và xét nghiệm phù hợp bởi thừa sắt cũng có thể gây hại.
2. Vitamin D
Vitamin D có liên quan đến quá trình hoạt động của nang tóc và chu kỳ phát triển của tóc. Một số người bị rụng tóc có thể đồng thời có nồng độ vitamin D thấp.
Tuy vậy, thiếu vitamin D không phải là nguyên nhân duy nhất gây rụng tóc và việc bổ sung vitamin D nên được cân nhắc dựa trên tình trạng thực tế.
3. Vitamin B12 và các vitamin nhóm B
Vitamin B12 tham gia vào quá trình tạo DNA, chuyển hóa và hoạt động bình thường của nhiều tế bào. Khi thiếu hụt, tóc có thể bị ảnh hưởng và trở nên mỏng, yếu.
Một chế độ ăn uống thiếu đa dạng cũng có thể làm cơ thể không được cung cấp đầy đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo tóc.
Không phải trường hợp rụng tóc nào cũng do thiếu chất
Đây là điểm rất quan trọng khi lựa chọn biotin hay kẽm.
Rụng tóc có thể xuất hiện do:
- Di truyền hoặc rụng tóc kiểu nội tiết.
- Thay đổi hormone.
- Căng thẳng kéo dài.
- Giảm cân quá nhanh hoặc ăn kiêng nghiêm ngặt.
- Sau khi mang thai và sinh con.
- Một số bệnh lý tuyến giáp hoặc bệnh lý toàn thân.
- Một số bệnh lý da đầu.
- Tác dụng không mong muốn của thuốc.
- Tạo kiểu, nhuộm, uốn hoặc sử dụng hóa chất thường xuyên.
- Thói quen buộc tóc quá chặt.
- Thiếu sắt hoặc các dưỡng chất khác.
Vì vậy, nếu chỉ uống biotin hoặc kẽm mà nguyên nhân thực sự nằm ở hormone, bệnh lý da đầu, stress hoặc yếu tố di truyền thì tình trạng rụng tóc có thể không được cải thiện đáng kể.
Khi nào nên cân nhắc bổ sung biotin?
Có thể cân nhắc bổ sung biotin khi chế độ ăn uống hoặc tình trạng sức khỏe khiến cơ thể có nguy cơ thiếu hụt và được nhân viên y tế đánh giá là cần thiết.
Không nên tự ý dùng biotin liều cao trong thời gian dài với kỳ vọng tóc sẽ mọc nhanh hơn. Đặc biệt, liều biotin cao có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của một số xét nghiệm máu, trong đó có một số xét nghiệm liên quan đến tuyến giáp và tim mạch.
Nếu đang sử dụng biotin và chuẩn bị thực hiện xét nghiệm, nên thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế biết.
Khi nào nên bổ sung kẽm?
Kẽm phù hợp hơn khi cơ thể thực sự thiếu hoặc có nguy cơ thiếu kẽm.
Một số người có nguy cơ thiếu kẽm do chế độ ăn uống không đáp ứng nhu cầu, khả năng hấp thu kém hoặc một số tình trạng sức khỏe nhất định.
Không nên tự ý dùng kẽm liều cao kéo dài. Lượng kẽm quá mức có thể gây buồn nôn, khó chịu đường tiêu hóa và ảnh hưởng đến sự hấp thu đồng, từ đó dẫn đến mất cân bằng vi chất.
Làm gì khi tóc rụng nhiều?
Thay vì ngay lập tức lựa chọn giữa biotin và kẽm, nên tìm hiểu nguyên nhân trước.
Bạn có thể bắt đầu bằng việc xem xét chế độ ăn uống, tình trạng stress, giấc ngủ, quá trình giảm cân, thay đổi nội tiết và các sản phẩm hoặc thuốc đang sử dụng.
Nếu tóc rụng kéo dài, rụng nhiều bất thường, tóc mỏng rõ rệt hoặc xuất hiện các vùng hói, nên thăm khám bác sĩ da liễu. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra các yếu tố liên quan như tình trạng thiếu sắt, vitamin D, kẽm hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
Một số dấu hiệu nên đi khám sớm
- Tóc rụng thành từng mảng.
- Đường chân tóc thay đổi rõ rệt.
- Da đầu xuất hiện vùng thưa hoặc hói nhanh.
- Rụng tóc kéo dài và ngày càng nhiều.
- Tóc rụng kèm ngứa, đau, đỏ hoặc tổn thương da đầu.
- Tóc mỏng đi rõ rệt dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống và chăm sóc.
Kết luận
Biotin và kẽm đều có vai trò đối với sức khỏe của tóc nhưng không có loại nào được xem là hiệu quả hơn cho tất cả trường hợp rụng tóc.
Biotin chủ yếu hữu ích khi cơ thể thiếu biotin, trong khi kẽm có vai trò quan trọng đối với quá trình phân chia tế bào, tổng hợp protein và hoạt động của nang tóc, đặc biệt khi có tình trạng thiếu kẽm.
Nếu bị rụng tóc, điều quan trọng nhất không phải là uống càng nhiều vitamin hay khoáng chất càng tốt mà là xác định đúng nguyên nhân và bổ sung đúng chất, đúng nhu cầu. Trong nhiều trường hợp, sắt, vitamin D hoặc các yếu tố khác có thể đáng lưu ý hơn biotin và kẽm.
Do đó, thay vì tự lựa chọn một sản phẩm bổ sung theo quảng cáo, bạn nên đánh giá tình trạng rụng tóc và cân nhắc kiểm tra các vi chất cần thiết khi có chỉ định. Điều này giúp hạn chế việc bổ sung không cần thiết và giảm nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.