Sức đề kháng là khả năng của cơ thể duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và đáp ứng trước các tác nhân có thể gây bệnh. Chế độ ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và kiểm soát căng thẳng là những yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe miễn dịch.

Trong một số trường hợp, đặc biệt khi chế độ ăn không cung cấp đầy đủ vi chất, người trưởng thành có thể được cân nhắc bổ sung vitamin, khoáng chất hoặc các thành phần dinh dưỡng khác thông qua thực phẩm bổ sung và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, những sản phẩm này có vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thay thế thuốc điều trị bệnh.

Vì sao người lớn có thể cần bổ sung dưỡng chất hỗ trợ sức đề kháng?

Hệ miễn dịch cần nhiều vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động bình thường. Một số dưỡng chất thường được nhắc đến trong các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe miễn dịch gồm vitamin C, vitamin D, vitamin A, vitamin nhóm B, vitamin E, kẽm, selen và một số hợp chất có nguồn gốc thực vật.

Vitamin C

Vitamin C tham gia vào nhiều chức năng của cơ thể và có vai trò đối với hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Đây cũng là một chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.

Vitamin C có thể được cung cấp thông qua trái cây, rau củ như cam, quýt, ổi, kiwi, ớt chuông, bông cải xanh… Khi khẩu phần ăn không đáp ứng nhu cầu hoặc có nguy cơ thiếu hụt, có thể cân nhắc sản phẩm bổ sung phù hợp.

Vitamin D

Vitamin D không chỉ liên quan đến sức khỏe xương mà còn tham gia vào quá trình điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch. Thiếu vitamin D có thể gặp ở những người ít tiếp xúc ánh nắng hoặc có chế độ ăn không cung cấp đủ nguồn vitamin này.

Một số sản phẩm tăng cường sức khỏe miễn dịch kết hợp vitamin D với vitamin C và kẽm nhằm bổ sung nhiều vi chất trong cùng một công thức.

Kẽm

Kẽm là khoáng chất cần thiết cho nhiều quá trình sinh học, trong đó có sự phát triển và hoạt động của các tế bào miễn dịch. Thiếu kẽm có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch.

Kẽm thường xuất hiện trong các sản phẩm bổ sung dành cho người có chế độ ăn thiếu vi chất hoặc có nhu cầu bổ sung theo hướng dẫn chuyên môn.

Vitamin A và vitamin E

Vitamin A góp phần duy trì tính toàn vẹn của da và niêm mạc, là những hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Vitamin E có đặc tính chống oxy hóa và tham gia bảo vệ tế bào trước tổn thương do quá trình oxy hóa.

Tuy nhiên, việc bổ sung các vitamin tan trong chất béo như A và E cần chú ý đến tổng lượng sử dụng từ tất cả các nguồn, bởi cơ thể có khả năng tích lũy chúng.

Selen

Selen là một vi chất tham gia vào hoạt động của một số enzyme chống oxy hóa và có liên quan đến chức năng miễn dịch. Một số sản phẩm multivitamin và khoáng chất dành cho người trưởng thành có bổ sung selen cùng kẽm, vitamin C hoặc vitamin D.

Probiotic và sức khỏe đường ruột

Hệ vi sinh đường ruột có mối liên hệ với nhiều chức năng của cơ thể, trong đó có hoạt động miễn dịch. Probiotic là các vi sinh vật sống có lợi khi được sử dụng với lượng phù hợp.

Các sản phẩm probiotic thường được sử dụng với mục đích bổ sung lợi khuẩn và hỗ trợ duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào từng chủng vi sinh, hàm lượng và tình trạng của mỗi người.

Khi nào người lớn có thể cân nhắc dùng TPCN hỗ trợ sức đề kháng?

Không phải tất cả người trưởng thành đều cần sử dụng thực phẩm chức năng để tăng sức đề kháng. Việc bổ sung thường được cân nhắc trong những trường hợp như:

Chế độ ăn uống thiếu đa dạng hoặc không cung cấp đủ vitamin và khoáng chất.
Người có nhu cầu bổ sung vi chất đã được xác định.
Người thường xuyên làm việc với cường độ cao, ăn uống thất thường.
Người có nguy cơ thiếu một số vitamin hoặc khoáng chất do chế độ sinh hoạt.
Người lớn tuổi có khẩu phần ăn không đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng.
Người cần bổ sung vitamin, khoáng chất theo tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Nếu đang mắc bệnh, đang điều trị bằng thuốc hoặc có tình trạng sức khỏe đặc biệt, nên hỏi nhân viên y tế trước khi sử dụng sản phẩm bổ sung.

Một số TPCN hỗ trợ sức đề kháng cho người lớn

Trên thị trường có nhiều nhóm sản phẩm khác nhau. Người dùng nên lựa chọn dựa trên thành phần và nhu cầu dinh dưỡng thay vì chỉ dựa vào tên gọi “tăng đề kháng”.

1. DHC Vitamin C

DHC Vitamin C là sản phẩm bổ sung vitamin C của Nhật Bản. Công thức được giới thiệu có vitamin C kết hợp vitamin B2.

Vitamin C góp phần hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và chống oxy hóa. Vitamin B2 tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng và duy trì chức năng bình thường của cơ thể.

Sản phẩm phù hợp với người trưởng thành có nhu cầu bổ sung vitamin C từ thực phẩm bổ sung.

2. Blackmores Bio C 1000 mg

Blackmores Bio C 1000 mg cung cấp vitamin C hàm lượng cao, kết hợp với các thành phần như bioflavonoid và chiết xuất thực vật.

Sản phẩm hướng đến nhu cầu bổ sung vitamin C hằng ngày, hỗ trợ chức năng miễn dịch và chống oxy hóa.

Người sử dụng cần lưu ý tổng lượng vitamin C đưa vào cơ thể từ cả thực phẩm và các sản phẩm bổ sung khác để tránh sử dụng quá mức.

3. Kirkland Vitamin C 1000 mg

Đây là sản phẩm bổ sung vitamin C hàm lượng 1.000 mg, có thêm bioflavonoid từ citrus trong công thức.

Vitamin C đóng vai trò trong hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, đồng thời tham gia tổng hợp collagen và chống oxy hóa.

Đây là nhóm sản phẩm phù hợp với người đang tìm kiếm sản phẩm bổ sung vitamin C đơn chất hoặc công thức thiên về vitamin C.

4. Healthy Care Immune Forte 1-A-Day

Healthy Care Immune Forte 1-A-Day là sản phẩm kết hợp vitamin, khoáng chất và các thành phần có nguồn gốc thực vật.

Công thức được giới thiệu gồm vitamin C, vitamin D3, kẽm cùng một số chiết xuất như xuyên tâm liên, cúc tím, cơm cháy và nấm linh chi.

Sản phẩm hướng đến việc bổ sung nhiều nhóm dưỡng chất trong một công thức, phù hợp với người trưởng thành có nhu cầu bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ hệ miễn dịch.

5. Nature’s Bounty Immune 24 Hour+

Nature’s Bounty Immune 24 Hour+ là sản phẩm bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất, trong đó có vitamin C, vitamin A, vitamin D3, vitamin B6, vitamin B12, folate, magie và kẽm.

Ngoài vitamin và khoáng chất, sản phẩm còn có một số thành phần có nguồn gốc thực vật như elderberry, echinacea và astragalus.

Đây là nhóm công thức đa thành phần, hướng đến việc bổ sung nhiều dưỡng chất cùng lúc thay vì chỉ sử dụng vitamin C đơn lẻ.

6. Puritan’s Pride C-Time 1000

Puritan’s Pride C-Time 1000 cung cấp vitamin C 1.000 mg kết hợp bioflavonoid và rose hips.

Sản phẩm chủ yếu tập trung vào bổ sung vitamin C, hỗ trợ chức năng miễn dịch và chống oxy hóa. Người sử dụng nên tuân thủ liều được nhà sản xuất hướng dẫn và không tự ý tăng lượng dùng.

7. Pharmaton Energy

Pharmaton Energy là sản phẩm multivitamin và khoáng chất kết hợp với chiết xuất nhân sâm.

Công thức gồm nhiều vitamin như A, C, D3, E và các vitamin nhóm B cùng một số khoáng chất như magie, kẽm, sắt, mangan, đồng và selen.

Sản phẩm phù hợp với nhóm người có nhu cầu bổ sung nhiều loại vitamin và khoáng chất trong cùng một sản phẩm, đặc biệt khi chế độ ăn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng.

8. One A Day Multivitamin

One A Day có nhiều công thức dành cho từng nhóm đối tượng, trong đó có sản phẩm dành cho nam và nữ.

Các công thức multivitamin thường cung cấp nhiều loại vitamin và khoáng chất như vitamin A, C, D, nhóm B, vitamin E, kẽm, magie, sắt hoặc canxi tùy từng phiên bản.

Do thành phần giữa các dòng sản phẩm khác nhau, người dùng cần kiểm tra đúng phiên bản trước khi sử dụng.

9. Okinawa Fucoidan +++ Jpanwell

Sản phẩm có thành phần chính là fucoidan từ tảo biển Okinawa, kết hợp thêm một số vitamin.

Đây là nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có công thức thiên về thành phần từ tảo biển và dưỡng chất bổ sung. Người dùng nên xem kỹ thành phần, hàm lượng và công dụng được công bố của sản phẩm trước khi sử dụng.

10. Omexxel Cordy

Omexxel Cordy được giới thiệu với chiết xuất đông trùng hạ thảo kết hợp omega-3 và vitamin E.

Sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm bổ sung đa thành phần, hướng đến hỗ trợ sức khỏe tổng thể và bổ sung các dưỡng chất có nguồn gốc khác nhau.

11. VITA C 1000 D+ZN

VITA C 1000 D+ZN là sản phẩm bổ sung vitamin C, vitamin D và kẽm.

Công thức này phù hợp với nhóm sản phẩm bổ sung các vi chất thường được quan tâm đối với chức năng miễn dịch. Sản phẩm được hướng dẫn sử dụng cho trẻ từ 12 tuổi và người lớn có nhu cầu bổ sung vitamin C, vitamin D và kẽm.

12. TP Zinco Corke

TP Zinco Corke dạng siro cung cấp vitamin C và kẽm. Sản phẩm được sử dụng với mục đích bổ sung hai vi chất này trong trường hợp chế độ ăn không cung cấp đủ.

Dạng siro có thể thuận tiện với những người gặp khó khăn khi sử dụng viên nén, nhưng cần sử dụng đúng liều theo hướng dẫn trên sản phẩm.

Nên chọn TPCN tăng đề kháng như thế nào?

Khi lựa chọn thực phẩm bảo vệ sức khỏe, người trưởng thành có thể dựa trên một số tiêu chí:

1. Xác định nhu cầu bổ sung

Không nên mặc định rằng sản phẩm càng chứa nhiều thành phần thì càng phù hợp. Nếu chế độ ăn đã đầy đủ vitamin và khoáng chất, việc bổ sung thêm nhiều sản phẩm cùng lúc có thể không cần thiết.

2. Kiểm tra thành phần và hàm lượng

Cần xem rõ mỗi sản phẩm cung cấp bao nhiêu vitamin C, vitamin D, kẽm, selen hoặc các dưỡng chất khác. Điều này đặc biệt quan trọng khi đang sử dụng nhiều loại vitamin hoặc multivitamin cùng lúc.

3. Ưu tiên sản phẩm có thông tin rõ ràng

Nên lựa chọn sản phẩm có nhãn đầy đủ, thành phần, đối tượng sử dụng, hướng dẫn dùng, cảnh báo và thông tin đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm.

4. Không sử dụng nhiều sản phẩm trùng thành phần

Ví dụ, một người đang uống multivitamin có vitamin C, vitamin D và kẽm nhưng đồng thời sử dụng thêm sản phẩm vitamin C, vitamin D và kẽm riêng biệt có thể vô tình làm tổng lượng bổ sung tăng cao.

5. Không dùng TPCN thay cho thuốc

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe có mục đích bổ sung dinh dưỡng hoặc hỗ trợ một số chức năng của cơ thể, không phải thuốc điều trị bệnh. Người đang mắc bệnh cần tiếp tục điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Có phải uống TPCN là sẽ không bị cảm cúm?

Không. Thực phẩm bổ sung không thể đảm bảo người sử dụng sẽ không mắc cảm cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng.

Vitamin và khoáng chất đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, nhưng hiệu quả của việc bổ sung còn phụ thuộc vào tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của từng người.

Đối với người không bị thiếu hụt dưỡng chất, việc sử dụng liều cao hơn không đồng nghĩa với việc hệ miễn dịch sẽ hoạt động tốt hơn. Vì vậy, nên ưu tiên chế độ ăn cân bằng và chỉ bổ sung khi có nhu cầu phù hợp.

Lưu ý khi sử dụng TPCN hỗ trợ sức đề kháng

Người trưởng thành nên đọc kỹ nhãn sản phẩm trước khi sử dụng và tuân thủ liều lượng được hướng dẫn. Không nên tự ý tăng liều với suy nghĩ rằng dùng nhiều sẽ giúp cơ thể khỏe hơn.

Một số vitamin và khoáng chất khi sử dụng quá mức có thể gây tác dụng không mong muốn. Chẳng hạn, vitamin C liều cao có thể gây rối loạn tiêu hóa ở một số người; bổ sung kẽm quá nhiều trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng các vi chất khác.

Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người đang sử dụng thuốc điều trị hoặc có tiền sử dị ứng với thành phần của sản phẩm nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Đặc biệt, không nên sử dụng đồng thời nhiều sản phẩm có thành phần tương tự nếu chưa kiểm tra tổng lượng vitamin và khoáng chất được bổ sung mỗi ngày.

Làm gì để duy trì sức đề kháng?

Bên cạnh việc bổ sung dưỡng chất khi cần thiết, những thói quen sinh hoạt hằng ngày vẫn giữ vai trò quan trọng đối với sức khỏe:

Ăn đa dạng thực phẩm, tăng cường rau xanh và trái cây.
Bổ sung đủ protein từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu và các nguồn phù hợp.
Uống đủ nước.
Ngủ đủ và duy trì giờ ngủ tương đối ổn định.
Tập luyện thể chất thường xuyên.
Hạn chế hút thuốc và sử dụng rượu bia quá mức.
Giữ vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay thường xuyên.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tiêm chủng theo khuyến cáo phù hợp với từng độ tuổi và nguy cơ.

Kết luận

TPCN hỗ trợ sức đề kháng cho người lớn có nhiều dạng, từ sản phẩm bổ sung vitamin C đơn chất đến công thức kết hợp vitamin C, vitamin D, kẽm, multivitamin, khoáng chất, probiotic hoặc các thành phần có nguồn gốc thực vật.

Một số sản phẩm thường được biết đến gồm DHC Vitamin C, Blackmores Bio C 1000 mg, Kirkland Vitamin C 1000 mg, Healthy Care Immune Forte 1-A-Day, Nature’s Bounty Immune 24 Hour+, Puritan’s Pride C-Time 1000, Pharmaton Energy, One A Day Multivitamin, Okinawa Fucoidan +++ Jpanwell, Omexxel Cordy và VITA C 1000 D+ZN.

Việc lựa chọn sản phẩm nên dựa trên nhu cầu dinh dưỡng thực tế, thành phần, hàm lượng và tình trạng sức khỏe của từng người. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ có vai trò bổ sung và hỗ trợ, không thay thế chế độ ăn cân bằng hoặc thuốc điều trị khi có bệnh.

12 thuốc, TPCN tăng sức đề kháng cho người lớn tốt nhất hiện nay